Victoria

Je moet het zien. Eindeloos vaak stak ik het kruispunt tegenover het centraal station in de hoofdstad over, nu eens lekker in het zonnetje, maar zeker niet minder vaak in een treurig regenritme. Maar ik zag het niet. Het gebouw heeft Parijse grandeur en is protserig, waar lef voor nodig is in het zuinige Holland. Niet origineel, maar wel opvallend door de victorie die het kraait met die combinatie van locatie, volume, uiterlijk en gouden opdruk. Het hotel op de hoek van Damrak -met de lange zichtlijn recht naar het hart van stad en natie- en Prins Hendrikkade. Ik zag het gebouw, maar bedacht nooit dat de constructie onnatuurlijk is met twee bouwsels zo strak tegen de neo-klassieke hotelgevel. Tot ik hoorde van de roman met de ambtelijke titel ‘Publieke werken’. Mede door die titel én de omvang van het boek, bleef het door mij ongelezen. Maar de verfilming vult nu mijn leemte op voor wat betreft de verhaallijn. De victorie uit 1889.

Lees verder

Genoeg

Een jaar of tien geleden -kan best wat meer zijn- begon het als ‘De vrekkenkrant’; echt een krantje voor niet meer dan een habbekrats. Een jaar of vijf geleden is het omgedoopt naar ‘Genoeg’. Het krantje met een opmaak zonder enige pretentie, werd een fullcolour magazine dat vanwege het wat stugge en matte papier dan weer net geen glossy genoemd kan worden. Zo gaat dat; je wilt jezelf ontwikkelen. Wat bleef is de boodschap: denk eens na of je al die spullen wel zo hard nodig hebt. Met daarachter dan weer: meet jij de kwaliteit van je leven af aan je materiële welvaart. Vorig jaar was daar ineens de vlot ogende professor uit la France -Pikkety- die met enige zwier kwam vertellen dat het gat tussen rijk en arm niet kleiner, maar groter wordt. En niet zo een beetje ook. De slimme man zoog dat niet uit zijn duim, maar had daarvoor bewonderenswaardig veel onderzoek gedaan (en laten doen uiteraard) en een dikke pil geschreven. Vanaf mijn staanplaats op het balkon in rocktempel Paradiso hoorde ik de man op een ontspannen toon zijn bevindingen aan het toegestroomde publiek meedelen. Met veel geduld legde hij het met alle plezier nog een keer uit: het gat wordt groter. Hoe groot? Dat konden we vandaag lezen in de krant: 62 mensen verdienen net zoveel als 3,5 miljard van de armste mensen. Evenveel.

Lees verder

De bank

1 keer per jaar gingen we naar de bank. De bank was toen nog overduidelijk een mijnheer. Er hing een enorme wolk van vertrouwen: hier was je helemaal veilig. De mijnheer achter het loket -nog niet voorzien van het latere multi-gelaagde veiligheidsglas- had zeker een stropdas en was voor het overige niet opvallend, maar wel uiterst correct gekleed in een tweedelig pak. Haren onberispelijk. De bankmeneer had er zin in, want deze week was het weer de jaarlijkse spaarweek van de Raiffeisenbank. 1 keer per jaar ging ik samen met mijn broers, zussen en vader ietwat gespannen naar ‘onze’ bank in het dorp, want daar hing iets officieels in de lucht, dat te maken had met gezag. Je had het gezag van je ouders, van de meester voor de klas en de pastoor op zondag. En je had de mijnheer van de bank.

Lees verder

Italian shoes

Het roerige jaar 1980. ‘Geen woning, geen kroning’. Dat was een vervolg op de ‘Vondel Vrijstaat’: de fameuze krakersrellen, waarbij het leger de ME te hulp moest schieten om de straten rond het krakerspand met het karakteristieke witte balkon, weer toegankelijk te maken. Een paar dagen duurde het verzet van de krakers tegen de overheid, die overrompeld was door zoveel vasthoudendheid. Kern van het conflict: de enorme spanning tussen de uitzichtloze woningnood en schaamteloze leegstand voor speculatiedoeleinden. En woningnood, daar kon ik als 1e jaars student over meepraten. De casus is simpel: ik begin aan een vierjarige studie en moet bij willekeurig welke woningbouwvereniging al 5 jaar ingeschreven staan om een begin van zicht op woonruimte te krijgen. Dit is de hoofdstad.

Lees verder

Gedoe met een icoon

Een landmark; iedere stad wil er minstens 1. Weet je waar je bent. Prettig. Er zijn steden die zich suf denken over een aansprekend herkenningspunt. Sta je op de kaart. Ik zeg de Dom. Inderdaad: Utrecht. Die hoge witte toren van het ministerie van OCW naast het centraal station: Den Haag. De sterkste? De Zwaan: Erasmusbrug, Rotterdam. Plek 2: die vliegende schotel in Eindhoven. Het Evoluon. Een icoon. Dus toen ik een nieuwe profielfoto nodig had voor mijn website, was het als inwoner van de-grootste-stad-in-het-zuiden-des-lands meteen duidelijk welke achtergrond ik nodig had om voor iedereen helder te maken waar ik mijn domicilie heb. Valt nog niet mee zo een foto, omdat man en gebouw moeilijk in verhouding zijn te krijgen. Ver weg gaan staan betekent veel omgeving op het digitale plaatje, en dat leidt maar af. Dichtbij betekent slechts een klein detail van het enorme gebouw, waardoor de herkenbaarheid sterk terugloopt. Lastig.

Lees verder

Mijn idee

Het is maar waar je begint. Je neemt iets aan, en vandaar bouw je verder. Een sprekend voorbeeld is de controverse tussen Steve Jobs en Bill Gates. Begint Jobs bij het idee dat hij een fantastische machine wil maken, daar begint Gates met het idee dat zoveel mogelijk mensen van zijn product gebruik moeten kunnen maken. Jobs kijkt naar het geheel (de Apple Macintosh), Gates naar een onderdeel (de software van Microsoft). De twee whizzkids van de personal computer zijn het nooit eens geworden. Allebei zijn ze extreem succesvol geweest.

Lees verder

Fantoompijn

1335. De koning sticht de onafhankelijke stad Kazimierz. Dat is pal naast de toenmalige hoofdstad Krakau. Polen. Uit eigenbelang of niet, de vorst geeft de Joden daar betrekkelijke vrijheid. Joden die geen land mogen bezitten in het christelijke Europa, en dus andere wegen zoeken om hun dagelijks brood te verdienen. Handel, vrije beroepen, bankieren. In de 16e eeuw vluchten veel joodse mensen naar Kazimierz voor de aanhoudende vervolgingen. Eind 18e eeuw wordt de stad bij Krakau getrokken en in de eeuw daarna bloeit de joodse cultuur in de wijk. De gewelddadige 20ste eeuw vernietigt alles. Bijna alles. In een vreemde speling van het lot ontrukt een Amerikaanse cineast de wijk uit de vergetelheid door het epos van de barmhartige nazi Oskar Schindler hier op te nemen. De voormalige emaille-fabriek ligt schuin aan de overkant van de rivier Wisla die door de stad slingert. Een museum over de verschrikkingen.

Lees verder

Stoere stoom

De klucht noemden wij het altijd. ‘Nu nog de klucht op’. Of schrijf je het met een ‘g’? Klugt. Nooit geweten. Nooit opgezocht. Het was gewoon zo: ‘Nu nog de klucht op’. Van Dale kent het woord niet, zelfs niet de Dikke. Dat geeft te denken. De klucht was bij ons in de westhoek van de Haarlemmermeer de weg die redelijk steil omhoog liep van het niveau waarop wij woonden naar het niveau van de omringende dorpen, steden en landerijen. Daar waar de Ringvaart het water bewaart dat eens op ons niveau lag. 4 à 5 meter lager. De tijd dat voor Haarlemmermeer nog ‘het’ stond in plaats van ‘de’. De tijd dat het water in het grootste binnenmeer van Nederland -het IJselmeer was nog de Zuiderzee- nog volop klotste over de latere eindeloze polderwegen, de vele buurtschappen, het enkele dorp en het vliegveldje Schiphol dat zou uitgroeien tot een internationale luchthaven van formaat.

Lees verder

Geluk bij een ongeluk

Geluk in het gewone. Voor je het weet ben je er voorbij. Zaterdagmorgen boodschappen doen. Daar het geluk in zien vraagt enige oefening, maar niet als je naar ‘mijn’ boerderijwinkel gaat. Ik stap op de fiets in een woonwijk die al behoorlijk gesetteld is met dik 70 jaar op de teller. Van alles door elkaar, dus binnen no time passeer ik huizen met alles een maatje groter dan in mijn straatje. Mijn geluk begint daar licht te tintelen, omdat de zoom van de wijk al in zicht is. Voor mij ontvouwt zich dan het stukje stad dat eigenlijk helemaal geen stad is.

Lees verder

9/11

Het jaartal ontbreekt, maar dat hoeft ook niet meer vermeld te worden met zo een verpletterende mijlpaal. Hoewel, hoe goed is ons geheugen eigenlijk? Natuurlijk weet ik nog het moment waarop het nieuws tot mij doordrong. Even voor acht uur sloot ik de tv aan om het dagelijkse ritueel in gang te zetten. T. bracht onze kinderen naar bed; dat andere vaste ritueel in de dagen dat de kinderen nog een geruststellend verhaaltje nodig hadden om de reis door de nacht te gaan maken.  De tv was nog van het formaat koelkast, de kabel nog fors dik. En inderdaad aansluiten, omdat de tv onze woonkamer zodanig domineerde, dat een plekje in een diepe kast overdag ons de oplossing leek. Maar ja, dan wel iedere keer weer installeren. Het beeld bleef achter bij het geluid, zodat ik al voor ik iets kon zien het vermoeden had dat er iets niet helemaal in de haak was.

Lees verder